Region 1
Las, który nie zna siekiery od setek lat, i wieś, która wyrosła z carskiego dworu myśliwskiego.
Wejście do Puszczy przypomina wejście do katedry. Pnie dębów i jesionów wznoszą się na czterdzieści metrów, światło spada z góry wąskimi smugami, a pod nogami leżą powalone olbrzymy, z których wyrasta następne pokolenie lasu. Nikt ich nie sprząta, bo w tej części puszczy przyroda od dawna rządzi się sama. To jeden z ostatnich fragmentów pierwotnego lasu nizinnego w Europie, wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Żyje tu największe stado wolnych żubrów na świecie.
Bramą do Puszczy jest Hajnówka: miasto drzewiarzy, kolejarzy i cerkiewnych chórów. Stąd prowadzi zielony szlak rowerowy do Białowieży i kursuje leśna kolejka wąskotorowa do Topiła. Białowieża to z kolei dawna rezydencja myśliwska carów. Po pałacu został park, a w dawnym dworcu kolejowym działa restauracja.
Najcenniejszą część lasu, Obszar Ochrony Ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego, zwiedza się wyłącznie z licencjonowanym przewodnikiem. Warto, bo to zupełnie inny świat niż las gospodarczy. Resztę Puszczy można przemierzać samodzielnie, pieszo i rowerem, po wyznaczonych szlakach.
W Puszczy nie mówi się „las”, tylko „puszcza”. Różnica jest taka jak między ogrodem a dziczą.
Z Klejnik do Hajnówki ok. 22 km (ok. 20 min), do Białowieży ok. 45 km (ok. 45 min). Między Hajnówką a Białowieżą kursują busy.
Maj i czerwiec, gdy las jest najbardziej zielony i śpiewają ptaki. Wrzesień i październik to grzyby i rykowisko jeleni. Zimą jest tu ciszej, a żubry łatwiej wypatrzyć.
Minimum jeden pełny dzień na Białowieżę i drugi na Hajnówkę z okolicą.
Godziny Rezerwatu Pokazowego Żubrów, muzeum BPN i wejść z przewodnikiem zmieniają się sezonowo. Sprawdzaj je na bpn.gov.pl. Na szlakach w Parku Narodowym nie wolno zbaczać ze ścieżek, a psy muszą być na smyczy.
Mapa: © autorzy OpenStreetMap. Przebiegi tras wyznaczone na danych OSM; w terenie kieruj się oznakowaniem szlaków.
★★★ warto przyjechać specjalnie · ★★ warto zboczyć z drogi · ★ warto zajrzeć
Duże wybiegi, na których zobaczysz żubry, koniki polskie, żubronie i inne zwierzęta Puszczy. Pewniejszy niż spotkanie na wolności i świetny z dziećmi.
Najspokojniej jest rano, zanim przyjadą autokary. Godziny sprawdź na bpn.gov.pl.
Krótka drewniana kładka wśród kilkusetletnich dębów nazwanych imionami polskich królów i litewskich książąt. Pnie są tak grube, że trzeba kilku osób, by je objąć.
To niespełna kilometr, więc połącz go z rezerwatem żubrów. Wejście bywa biletowane, aktualne zasady sprawdź na bpn.gov.pl.
Jedna z najbardziej niezwykłych świątyń prawosławnych w Polsce, budowana od lat 70. do 90. Bryła przypomina namiot, a w środku przyciągają uwagę wielkie witraże i ikony. Co roku odbywa się tu festiwal muzyki cerkiewnej.
Zajrzyj w czasie nabożeństwa i posłuchaj chóru. Akustyka robi wrażenie.
Leśna kolejka jedzie z Hajnówki do Topiła przez 12 km lasu. Powstała do wywozu drewna, dziś wozi turystów w otwartych wagonikach.
Kursuje w sezonie, mniej więcej od maja do września. Rozkład i rezerwacje u Nadleśnictwa Hajnówka.
Park wokół nieistniejącego pałacu myśliwskiego carów. Stawy, stare aleje i budynki dawnej rezydencji. Tu zaczyna się większość wycieczek po Białowieży.
Na zachód słońca nad stawami przyjdź z kocem.
Ośrodek Edukacji Przyrodniczej Białowieskiego Parku Narodowego. Dioramy, zwierzęta i historia Puszczy w jednym budynku. Dobre przygotowanie przed wejściem do lasu.
Przy muzeum zaczynają się wejścia z przewodnikiem do obszaru ścisłego.
Kładka przez mokry, podmokły las między Białowieżą a rezerwatem żubrów. Drewniane deski prowadzą nad wodą, wśród olch i paproci.
Po deszczu kładka bywa śliska. Załóż buty z dobrą podeszwą.
Restauracja w dawnym carskim dworcu kolejowym Białowieża Towarowa. Dziczyzna, bliny, kuchnia regionalna i wnętrza jak z epoki.
W sezonie i w weekendy zarezerwuj stolik.
Opowieść o Białorusinach z Podlasia: stroje, tkaniny, narzędzia, obrzędy. Pomaga zrozumieć, skąd w tej okolicy tyle cerkwi i ta szczególna mowa.
Dobra opcja na deszczowe popołudnie.
Osada w środku lasu, końcowa stacja kolejki. Stawy, drewniane domy i cisza. Przez Topiło przechodzi zielony szlak rowerowy z Dubicz Cerkiewnych do Białowieży.
Wieczorem nad stawami słychać bobry i żaby.
Polana w lesie przy szlaku z Topiła do Białowieży, owiana lokalną legendą o niezwykłej energii. Niezależnie od legendy to piękne miejsce na odpoczynek.
Leży przy zielonym szlaku rowerowym Dubicze Cerkiewne–Topiło–Białowieża, więc to naturalny przystanek na rowerze.
Restauracja przy wejściu do Parku Pałacowego. Babka ziemniaczana, pierogi i inne dania kuchni podlaskiej.
Dobre miejsce na obiad po spacerze po parku.
Wieś nad rzeką Narewką, na północnym skraju Puszczy. Przystań kajakowa, punkt informacji turystycznej i start dwóch pętli Green Velo.
Tu wypożyczysz kajak na spływ Narewką.
Klasyk Puszczy: 20 km leśnym szlakiem od dworca w Hajnówce do Rezerwatu Pokazowego Żubrów.
20 km1,5–2 godz. w jedną stronęłatwaKrótka drewniana kładka, niespełna kilometr, wśród dębów, które pamiętają Jagiellonów.
0,6 km30–45 minłatwaKładka przez bagienny las z Białowieży w stronę rezerwatu żubrów. Mokro, zielono i bardzo dziko.
2,7 km1–1,5 godz. w jedną stronęłatwaSpacer z Parku Pałacowego do dawnego carskiego dworca, w którym dziś jest restauracja.
3,1 km45–60 min w jedną stronęłatwaHajnówka, żubry, Białowieża i Narewka w jednej pętli. Najlepsza trasa, jeśli masz na Puszczę tylko jeden dzień.
96 kmpełny dzień, ok. 2 godz. jazdyłatwaZ Parku Pałacowego przez Żebra Żubra do rezerwatu. Śnieg, cisza i parujące żubry.
5,8 km2–2,5 godz. w jedną stronęłatwaTylko w Obszarze Ochrony Ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego. Szlaki Puszczy, Żebra Żubra, Szlak Dębów Królewskich i Rezerwat Pokazowy Żubrów są dostępne bez przewodnika.
Na pewno w Rezerwacie Pokazowym Żubrów pod Białowieżą. Na wolności najczęściej wczesnym rankiem i zimą, na polanach i łąkach na skraju lasu.
Jeden pełny dzień: rano rezerwat żubrów i Żebra Żubra, w południe Park Pałacowy i muzeum, po południu wejście z przewodnikiem do obszaru ścisłego.
Dodaj przewodnik do ekranu głównego. Działa jak aplikacja: mapy, trasy i opisy także bez zasięgu.
Na iPhonie: w Safari stuknij „Udostępnij” i wybierz „Do ekranu początkowego”.
Wszystkie trasy z tego przewodnika zaczynają się najwyżej godzinę od naszego domu. Po dniu w terenie czeka piec kaflowy, kuchnia z fajerkami i cisza.